Valmai Jones: ‘Mae’r gynulleidfa yn rhan hanfodol o gomedi dda’

2 Hydref 2013

Mae’r actores Valmai Jones yn siarad â Bethan Mair Jones am ei rhan yn It’s A Family Affair yn Theatr y Sherman, yr her o lwyfannu comedi, a’i gobeithion am ddyfodol theatr yng Nghymru

Mae’r sioe eisioes wedi dechrau yn Theatr y Sherman. Beth yw eich profiad chi ohoni hyd yn hyn?

Dywedodd pobl wrtha’i dros y blynyddoedd pa mor ddigri’ oedd dramodwyr Rwsia ac mae hynny’n wir am It’s a Family Affair. Mae’r ddrama yma wedi cael ei addasu gan Simon Crowther, sydd yn fachgen o Gaerdydd, mae o wedi neud job dda iawn i’w foderneiddio hi heb golli ar ansawdd y Rwsiaidd.

Valmai1Wrth fynd trwy’r broses o greu, o ddadansoddi’r ddrama a chlywed yr un pethau drosodd a throsodd ac wrth tyrchu fewn i’r ddrama gymaint, mae o fel dy fod yn colli gafael arni mewn ffordd. Wedyn roedd o’n galondid mawr i ni weld bod y gynulleidfa yn ei ffeindio hi’n ddoniol.

Mae hi’n sioe fawr, rhywbeth nad yw rhywun yn cael cyfle i’w weld yn aml. A dim yn aml ydych chi’n llwyddo i gael wyth actor ar lwyfan dyddiau yma chwaith. Cyfle i weld ddrama hefo dipyn o swmp, dipyn o gast, sy’n edrych yn hyfryd. Mae’n bleser i’r llygaid ei gweld hi. Da ni wedi arfer gymaint erbyn hyn hefo dramâu syn para awr a hanner, heb egwyl yn y canol a syth drwodd. Mae Family Affair yn newid braf o’r arferiad hyn, a beth sy’n help yw ei bod hi’n ddigri. 

Pam y ddewiswyd y ddrama yma i ddathlu penblwydd y Sherman yn 40?

Er nad oeddwn i yn rhan o’r dewis, fyswn i’n tybio na i raddau helaeth eu bod nhw eisiau rhywbeth oedd yn berthnasol i heddiw a rhywbeth oedd yn hwyliog. Tydi pobl ddim yn rhy awyddus yn y cyfnod anodd sydd ohoni rwan i fynd allan am noson os nag ydynt yn gallu anghofio rhywfaint o’u bywydau a cael mymryn o hwyl.

Hefyd tybiaf iddyn nhw deimlo y dylen nhw greu rhywbeth sydd rhywsut yn Gymreig, does neb yn cuddio eu acenion, ac mae’r awdur yn dod o Gaerdydd. Elli di ddweud i rhyw radde ei fod o fel pantomeim i oedolion, sydd yn hwyl, topical ac yn edrych yn neis.

Mae themau cyfoes yn y ddrama – trachwant, hunanbwysigrwydd a phrinder arian mewn cyfnod o gynni economaidd. Ydych chi’n meddwl ei bod yn bwysig cael dramau cyfoes i greu cysylltiad efo’r cynulleidfa?

Mae’n gwneud pwynt ar beth sy’n digwydd heddiw. Da chi’n gweld bod ar hyd yr oesoedd bod arian a’r sefyllfa cymdeithasol a dyled, galariaeth busnes a’r holl broblemau sy’n dod yn eu sgil yn broblem o hyd.

Pa mor bwysig ydych chi’n ystyried y Sherman i Gaerdydd?

Mae’r Sherman ar hyd y blynyddoedd wedi bod yn llwyddiannus iawn yn edrych ar ôl pobl ifanc a phlant. Maen nhw efo’r theatr ieuenctid yn gweithredu ohono; mae hyn yn allweddol iawn i feithrin y dyfodol a sicrhau fod pobl ifanc yn mynd i fewn i’r theatr. Mae nhw hefyd yn dysgu sut i gyd-weithio, meithrin ffydd yn ei gilydd a bod yn rhan o dîm, sgiliau pwysig iawn dim ots beth mae rhywun am ei wneud yn y dyfodol.  Ac rydyn ni fel cynulleidfa yn elwa o weld beth mae’r pobl ifanc yn creu.

Fel dramodydd ac actores brofiadol, faint o her yw hi i greu cynhyrchiad gomedi i’r llwyfan?

Well, dwi’m yn gwybod os dwi’n ei weld o fel her i greu cymeriad comic. Os ydy’r awdur wedi gwneud ei job o neu hi, mae o yna i chi fel actor. Wedyn da chi yn sbio ar y rhan a mynd i mewn iddo fo, yn yr un ffordd a fasa chi efo drama dragedi. Darganfod beth sy’n wir i’r cymeriad – beth sy’n gyrru’r cymeriad ymlaen? Mae’r hyn mae’r awdur wedi’i greu yn edrych ar ôl y comedi. Mae’n help os wyt ti wedi arfer gwneud comedi oherwydd dy fod yn deall yr amseru, er mae cynulleidfa yn gallu newid amseru bob sioe. Mae yna fwy o deimlad efo cynulleidfa comedi. ‘Da chi’n clywed ac ymateb i’r bersonoliaeth mae’r cynulleidfa yn cydgreu wrth iddynt wylio’r ddrama. Mae’r gynulleidfa yn gymaint yn rhan o gomedi.

Beth yw eich barn chi am ddyfodol theatr yng Nghymru? Pa mor iach yw hi? Beth am theatrau a pherfformio yng Nghaerdydd?

I ddechrau mae torriadau mawr wedi digwydd ac mae arian yn brin, ond mae o dâl yn bosib i bobl ddod at ei gilydd a chael eu hariannu i greu, ac yn y pendraw, llwyfannu. Mae Cyngor y Celfyddydau yn gymorth mawr.085-IFA-Farrows-Creative

Dwi’n gobeithio bod yn rhan o rhywbeth felly. Dwi’n gweithio ar ddarn ‘Chwilio am Feic’ gan Gwilym Dwyfor ar hyn o bryd. Fe gafon ni arian i ddatblygu’r ddrama a pherfformio rhywbeth pedwardeg munud o hyd i gael adborth gan cynulleidfa. Y gobeithio rwan yw i gael arian i’w lwyfannu. Felly mae o dal yn bosib. 

Wedi i mi weithio yn Chapter yn Chwefror a Mawrth eleni, dwi wedi dod i nabod pobl sydd yn brysur ofnadwy yn creu i Chapter. Mae pethau yn cael eu ddatblygu trwy’r amser. Beth dwi’n credu sydd yn golled yn y theatr rwan yw bod grwpiau bach o actorion ddim yn cael eu cyflogi dros gyfnod sylweddol o amser, i nhw creu ensemble, sgwennu, arbrofi, a dod i arfer gweithio efo’i gilydd.

Dwi ddim yn ddi-galon, ond bysa hi’n dda iawn os byddai fwy o gyfle eto. Mae’r Sherman yn rhoi cyfle i awduron, cyfarwyddwyr ac actorion efo Sherman Swingers. Os byddai nhw hefo arian bydde nhw’n gwneud o’n amlach dwi’n siwr. Mae na bobl sydd yn dal i hongian ymlaen ac yn creu gwaith o hyd.

Sut ydych chi’n ymlacio oddi ar y llwyfan?

Dwi’n rhedeg dipyn, ac yn gwneud cerdded Nordic ac yn mwynhau hynny. Age Cymru sydd yn cynnal y sesiynau cerdded Nordic, ond mae’n agored i unrhyw oedran – tydi oedran ddim yn bwysig! Dwi yn reit ffit ac yn ymarfer pump diwrnod yr wythnos ond mae cerdded Nordic yn dod a rhywbeth gwahanol i ffitrwydd a da chi yn yr awyr agored ac mae’n gymdeithasol. Mae angen cael fwy o bobl i’w wneud o!

Bydd It’s A Family Affair yn Theatr y Sherman yn rhedeg tan Hydref 12fed. Am fwy o fanylion, cliciwch yma.

Lluniau © Farrows Creative

 

Tagiau erthygl

Rhannu'r erthygl hon

sylw ar yr adroddiad yma