Her yr oriau brig y noson gyntaf

11 Mai 2014

Mae Huw Onllwyn wedi ymrwymo i wylio rhaglen ar S4C pob noson, am wythnos, yn dilyn pryder Rhodri Talfan Davies, Cyfarwyddwr BBC Cymru, am y gostyngiad o 17% yn nifer y bobl sy’n gwylio S4C yn ystod yr oriau brig.

Noson un: 9.00pm Nos Sadwrn 10 Mai: Band Cymru:

Hysbyseb S4C: “Band Tylorstown, Chamber Winds a Band Jas y Brifddinas sy’n cystadlu heno yn Theatr y Parc a’r Dâr, Treorci. Morgan Jones ac Elin Llwyd fydd ynghanol swn a sglein y bandiau pres, chwyth a jazz sy’n brwydro am y cyfle i ennill £10,000”.

Wel, ble i ddechrau?

‘Dwi ddim yn foi band jas mawr. Os byddaf yn cerdded drwy rhyw barc, neu ar hyd Queen Street, heibio i rhyw fand jas, fe arhosaf yno am funud neu ddwy i wrando. Mwy os bydd y band yn chwarae rhywbeth difyr, fel thema James Bond. Ond ar ol munud neu ddwy, ymlaen a fi.

Nid wyf yn gwsmer naturiol i Band Cymru, felly. Ond yr hyn a oedd fy nharo wrth anelu’r set deledu i gyfeiriad S4C oedd pwy, yn union, yw cwsmeriaid naturiol y rhaglen – a faint ohonynt sydd ar gael? Efallai fod y cwsmeriaid yn cynnwys pawb sy’n chwarae offeryn sydd angen ei chwythu, aelodau bandiau jas – a theuluoedd agos y pobl hynny.

Nid oes gennyf syniad faint o bobl sy’n ffitio’r darlun yma yng Nghymru – ond go debyg ei fod yn bell o’r 125,000,000 a oedd yn gwylio’r gystadleuaeth Eurovision a ddarlledwyd gan y BBC, ochr yn ochr a Band Cymru.

Y cwestiwn amlwg, felly, oedd pam fod S4C wedi penderfynu mae Band Jas yw’r rhaglen perffaith i’w ddarlledu am 9pm ar nos Sadwrn? Atebion bosib: mae bandiau jas yn rhan hanesyddol o ddiwylliant Cymru (cafwyd cyfeiriad ar gychwyn y rhaglen i’r ffaith mai Band Tylorstown arweiniodd glowyr Maerdy yn ol i’w pwll ar ddiwedd streic y glowyr). Bydd cynnig gwobr o £10,000 yn helpu cynnal y diwylliant hwnnw. Ond, wedyn, mae’r hen sinic ynof yn codi ei ben: mae’n rhaglen rhad i’w wneud; ‘does bron neb yn gwylio ar nos Sadwrn eniwei; bydd aelodau a theuluoedd y bandiau’n siwr o wylio; cawn ychydig o PR da wrth gyflwyno siec sy’n werth £10,000.

Felly bant a ni i Theatr y Parc a’r Dar yn Nhreorci, yng nghwmni Morgan ac Elin!

Yn gyntaf ac (i mi) y band mwyaf siomedig oedd Band Tylorstown. Doedd dim byd yn eu perfformiad yn cydio ynnof – ac roedd pob darn yn debyg i’w gilydd. ‘Roedd penderfyniad cynhyrchwyr y rhaglen i dorri ar draws pob darn er mwyn dangos ambell i gyfweliad efo aelod o’r band (yn cyflwyno pob darn) ddim yn helpu, ‘chwaith. Gwnaed ymdrech i fywiogi’r cystadlu wrth ddangos fflamiau’n dawnsio ar sgrin fawr tu cefn i’r band yn ystod ‘Live and Let Die’ – ond ‘chydig yn amaturaidd oedd y special effects, hefyd.

Troi wedyn at ‘Geraint’ a ‘Branwen’ – a gyflwynwyd i ni fel ‘rheithgorn’ (geddit?!) am eu sylwadau. Yn ddigon rhyfedd, fodd bynnag, ‘roedd tim o feirniaid ar gael, hefyd, ar wahan i’r rheithgorn. Braf oedd gweld, fodd bynnag, fod sylwadau’r rheithgorn yn gallu bod mor ddi-flewyn ar dafod a sylwadau Simon Cowell. Megis: ‘disgwyl mwy’, ‘angen mwy o fentergarwch’, ‘angen mwy o pizazz’…

Way to go, G&B!

Yr ail i gystadlu oedd Chamber Winds (enw sy’n f’atgoffa o pot piso fy nain). Criw o fyfyrwyr o Goleg Cerdd a Drama Brenhinol Cymru. Dawnus a disglair, wrth gwrs, ond wedi dewis chwarae tri darn clasurol, megis Adagio o Gran Partita gan Mozart. ‘Wel dyna annisgwyl!’ meddyliais. ‘Ar ol gwrando i Live and Let Die, mae hwn fel mynd i bwyty, cael chicken nuggets i gychwyn a Linguine with Brown Shrimp, Anchovies, Courchettes, Chilli, Shallot, Parsley and Crunchy Brown Butter Breadcrumbs i ddilyn’. Tasg diddorol i’r beirdd, felly.

Eto, er yn dalentog, roedd y cyfan braidd yn un-donog. Dyma oedd sylwadau Geraint a Branwen Cowell: ‘neis…ond angen oomph’, ‘colli cyfle i rhoi mwy o adloniant i ni’, ‘heb ymestyn digon…disgwyl mwy’.

In for the kill, G&B!

Yn olaf, dyma Band Jas y Brifddinas. Ac, fel un sydd wedi byw yma ers yn dair mis oed, roeddwn, wrth gwrs, am iddynt cicio penolau’r ddau fand arall. Ac rwy’n falch iawn i adrodd mai dyna beth ddigwyddodd. Buom ar daith, felly, o fand amaturaidd Tylorstown, trwy talent digymeriad y Coleg Cerdd a Drama i berfformiad cyffroes, lliwgar, gwych ac emosiynol Band Jas y Briffddinas. A dioch byth am hynny, achos erbyn hyn roeddwn yn dechrau colli’r awydd i fyw.

Fe newidiodd G&B o ddynwared Simon Cowell i rhywbeth mwy tebyg i Amanda Holden yn taro’r botwm aur ar BGT (os nad ydych wedi clywed am fotwm aur BGT, fe fyddwch yn hapus i wybod nad ydych, wedi’r cyfan, yn chav). ‘Yn ddi-fai’, ‘hynod o fedrus’, ‘llond bwced o oomph!’

Cytunodd y beirniaid ac fe gyflwynyd gwobr interim o £500 i Band Jas y Briffddinas – a thlws oedd yn edrych fel petai wedi ei wneud drwy yrru cerbyn trwm dros hen ddarn o metal scrap.

A fyddaf am wylio wythnos nesaf? ‘Dwi ddim yn siwr…ond ‘dwi ddim yn gwsmer naturiol i fyd bandiau pres. Mae’r rhaglen, fel Band Tylorstown, angen mwy o fentergarwch, mwy o oomph a mwy o pizazz.

Ond…fe fyddaf am fynd i Bar Dempseys mor fuan a phosib, i weld Band Jas y Brifddinas sy’n chwarae yno unwaith y mis. Mawr yw fy niolch i Band Cymru am eu cyflwyno i mi.

Mae modd i chi weld y rhaglen yma http://www.s4c.co.uk/clic/c_level2.shtml?series_id=519870584 hyd at ddiwedd Mehefin.

Sgor y biben crack: hanner llawn.

 

 

 

Rhannu'r erthygl hon

sylw ar yr adroddiad yma